Dom bez kantów

Jeszcze jeden widok Krakowskiego Przedmieścia w kierunku południowym. Tym razem z terenu dzisiejszego skweru.  W dali widać gmach Królewskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (Pałac Staszica) wybudowany w latach 1820-1823. W centrum bieleje boczna fasada Pałacu Tyszkiewiczów. Po lewej kamienice przysłaniają kościół Wizytek. Po prawej w dali kościół św. Krzyża, bliżej zabudowania tzw. Kuźni Saskich (powstały w I połowie XVIII wieku) - miejsce gdzie 100 lat później stanie "Dom bez kantów". Rada Administracyjna sprawująca władzę po wybuchu powstania w 1830 roku prowadziła w karczmie w Wierzbnie rozmowy z wielkim księciem Konstantym. Ustalono tam, że wycofa się on z wiernymi mu oddziałami, a Polacy nie będą atakowali jego korpusu. Znaczna część stojących dotychczas przy nim wojsk polskich, zwolniona z przysięgi, postanowiła wrócić do Warszawy. Oddziały Konstantego opuściły Wierzbno 3 grudnia w południe, kierując się na trakt lubelski.  Prezentowany obraz namalowan...

We wrześniu 1939 r. "Dom bez kantów" od strony ulicy Królewskiej został tylko lekko uszkodzony. Natomiast poważniejszych zniszczeń dom doznał w północnym narożniku, od strony dzisiejszej ulicy Tokarzewskiego-Karaszewicza. W wyniku wybuchu bomby lotniczej zniszczeniu uległo trzecie, czwarte i piąte piętro VI klatki schodowej. Odbudowa tego fragmentu budynku trwała dość długo. Kiedy została zakończona nie wiem. W każdym bądź razie w 1944 r. uszkodzona część budynku była już wyremontowana. Na zdjęciu widać zniszczenia budynku. Na chodniku leży gruz. W tle budynki Krakowskiego Przedmieścia 40, 38 i wyraźnie wypalonego budynku 36 Państwowego Męskiego Seminarium Nauczycielskiego. Przed Komendą Miasta już stoi warta Wehrmachtu. Zdjęcie datowane na 1940 r. Podobne spojrzenie na "Dom bez kantów". Przed Komendą Miasta maszeruje oddział Wehrmachtu. Zdjęcie ze strony wczorajidzis.blogspot.com Piękny widok z Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego na bu...

Jakiś czas temu pisałem o "czarnym poniedziałku", czyli o nalocie Luftwaffe na Warszawę 25 września 1939 r. Zwróciłem wtedy uwagę, że na prezentowanym zdjęciu widać jasną poświatę idącą od ulicy Królewskiej. Prawdopodobnie coś musiało się na niej palić.  Czyżby prezentowane niżej zdjęcia były związane z tą sytuacją?  Na pierwszym z nich widać trzy sanitarki marki Polski Fiat 621: jedna zniszczona, dalej schowane pod filarami jeszcze dwie. Musiał tu mieć miejsce duży wybuch o czy świadczy wypalona i w części uszkodzona ściana "Domu bez kantów". W perspektywie ulicy Królewskiej widać kościół Wizytek pod wezwaniem Opieki św. Józefa Oblubieńca Niepokalanej Bogurodzicy Maryi. Drugie zdjęcie przynosi wyjaśnienie zniszczonej ściany. Widzimy tutaj (zakryty na pierwszym zdjęciu) następny samochód. Jak widać uległ on całkowitemu zniszczeniu. Palące się oba samochody zniszczyły elewację budynku (opalona ściana, ubytki w kamieniarce, wybite szyby, zniszczona stol...

Jeszcze jedno zdjęcie Krakowskiego Przedmieścia widzianego w kierunku południowym. Tym razem jednak zrobione najprawdopodobniej z balkonu kamienicy przy Krakowskim Przedmieściu 40, róg ul. Karowej, mieszczącym redakcję "Kuriera Warszawskiego".  Za Pałacem Tyszkiewiczów, rzuca się w oczy północna ściana kamienicy "Pod Messalką" z napisem "Radion sam pierze", za nią wystaje kopuła Pałacu Staszica. Po nieparzystej stronie ulicy widoczne: kościół św. Krzyża, gimnazjum im. św. Stanisława Kostki, oficyny Pałacu Czapskich, kamienica Grodzickiego. Pięknie prezentuje się kamienica Beyera na rogu Królewskiej. Po prawej, na miejscu, na którym stanie "Dom bez kantów", zwraca uwagę jednopiętrowy budynek tzw. Kuźni Saskich. U dołu zdjęcia pięknie utrzymany skwer, także Krakowskie Przedmieście obsadzone jest gęsto drzewami.  Proszek "Radion" funkcjonował na rynku od 1928 r., a tzw. Kuźnie Saskie zburzono w 1933 r. W związku z tym zdjęcie pra...

Następne zdjęcie - tym razem z mojej kolekcji - zrobiono także z Hotelu "Bristol". Widok ponownie w kierunku południowym. Widać Krakowskie Przedmieście w trakcie prac nad odbudową zachodniej pierzei ulicy. Kościół św. Krzyża nie ma jeszcze skończonych wież. Widać rusztowania przy oficynach Pałacu Czapskich i północnej ścianie kamienicy Grodzickiego. Rzuca się w oczy budowa "Domu kopniętego" pod numerem ul. Królewska 1. Na "Domu bez kantów" powieszono biało-czerwone i czerwone flagi, rozwieszono również transparent z napisem "Niech żyje potężny światowy front pokoju i postępu ze Związkiem Radzieckim na czele!". Pod domem widać nowy "słup" ogłoszeniowy. Po drugiej stronie ulicy przy trawniku u góry okrągły słup ogłoszeniowy, poniżej mały kiosk sprzedający m.in. papierosy, u dołu z kolei charakterystyczny kiosk "Ruchu" (przy słupie reklamowym "E.Wedla"). Wzdłuż Krakowskiego nie ma jeszcze zasadzonych drzew.  Na ul...